——Afai e lelei tioata mata, aiseā e sui ai?
——E matuā fa'aita le fa'atau o ni matatioata fou ae umi se taimi e fa'amasani ai.
——E mafai lava ona ou vaai manino i nei matatioata, o lea e mafai ai ona ou faʻaaogaina pea.
Ae o le mea moni, atonu e te ofo i le mea moni: E iai moni lava se taimi e "umi ona teuina" ai matatioata!
A tatou talanoa e uiga i le fa'asologa o le fa'aaogaina o matatioata, atonu e te mafaufau muamua i tioata fa'afeso'ota'i e fa'aaoga i aso ta'itasi pe fa'aaoga i masina ta'itasi. Pe na e iloa o matatioata fa'atonu e iai fo'i se fa'asologa fa'atapula'aina o le fa'aaogaina? O le asō, se'i o tatou talanoaina pe aisea e taua ai le sui soo o au matatioata, aemaise lava tioata.
01 Ofu ma Masae o Tioata Mata
I le avea ai ma vaega autū o mata tioata, o tioata tioata e iai ni "uiga vaaia" sa'o lelei, e taua mo le tausia o le soifua maloloina lelei o le vaai. Peita'i, o nei uiga e le tumau; e a'afia i mea eseese e pei o le taimi, meafaitino, ma le ofuina.
I le aluga o taimi, a'o e fa'aogaina tioata mata, e mautinoa lava e fa'aputuina ai le ofuina ona o le pefu i le ea, fa'alavelave fa'afuase'i, ma isi mafua'aga. O le fa'aaogaina o tioata mata ua faaleagaina e faigofie ona o'o atu ai i le vaivai o le va'ai, mago, ma isi fa'ailoga, ma e mafai fo'i ona fa'ateteleina ai le va'ai latalata.
Ona o le le mafai ona ʻalofia o le ofuina ma le matua, e taua tele le sui soo o tioata mo le tausia o mata tioata i se tulaga lelei. E le tatau ona manatu māmā i lenei mea!
02 Suiga i le Fa'asa'oga o le Va'ai
E tusa lava pe o ofuina ni mata tioata, o ni masaniga leaga e pei o le umi o le galuega e vaai latalata i le vaʻai ma le soona faʻaaogaina o masini eletise e faigofie ona faʻateteleina ai faʻaletonu o le vaʻai ma oʻo atu ai i le faʻateleina o le malosi o le vailaʻau faʻatonuina. E le gata i lea, o tagata talavou e masani ona i ai i le tumutumuga o lo latou atinaʻe faaletino, feagai ma le mamafa tele i aʻoaʻoga, ma faʻaaogaina soo masini eletise, ma avea ai i latou ma tagata e faigofie ona suia le vaʻai.
E tatau ona vave fa'afouina le fa'asa'oga va'ai e maua mai tioata mata ina ia fetaui ma le tulaga o le va'ai o lo'o iai nei. Mo tagata talavou e maua i le lapo'a o le vaai (myopia), e fautuaina e fai se siaki o le va'ai i masina ta'i tolu i le ono, ae o tagata matutua e tatau ona faia se tasi i tausaga ta'itasi i le lua. Afai e te iloa ua le toe fetaui au mata tioata ma ou suiga i le va'ai, e tatau ona e sui i se taimi vave.
O Lamatiaga o le Tausia o Matatioata e Sili Atu nai lo o latou Tausaga Sili
Mo le puipuia o le soifua maloloina o o tatou mata, e taua tele le sui o mata tioata pe a manaʻomia. O le ofuina pea lava pea o mata tioata e tasi e mafai ona i ai ni aafiaga leaga i mata. Afai e "tumau pea" mata tioata, e mafai ona mafua ai faʻafitauli nei:
01 Fa'atonuga e Le'i Fa'asa'oina e Ta'ita'i Atu ai i le Vave o le Fa'aleagaina
I se tulaga lautele, e suia le tulaga o le va'ai o mata i le aluga o taimi ma fa'atasi ai ma siosiomaga va'ai eseese. So'o se suiga i tulaga fa'atulagaina e ono le talafeagai ai mata tioata sa talafeagai muamua. Afai e le suia tioata mo se taimi umi, e mafai ona i'u ai i se le fetaui i le va o le tulaga o le fa'asa'oga o le va'ai ma mana'oga moni, ma fa'avavevave ai le alualu i luma o le sese o le va'ai.
02 O le Ofu Tele i Tioata Mata e Fa'aleagaina ai Mata
E mafai ona matua tioata mata pe a fa'aaogaina umi, ma i'u ai ina le manino ma fa'aitiitia ai le fe'avea'i o le malamalama. E le gata i lea, o maosi ma le tele o tulaga o le ofuina e mafai ona a'afia ai le fe'avea'i o le malamalama, ma mafua ai ona le manino tele le va'ai, vaivai mata, ma i tulaga ogaoga, e ono fa'ateteleina ai le va'ai latalata.
03 Matatioata Fa'aletonu e A'afia ai le Va'ai
E masani ona e vaʻaia ni au uo o loʻo ofuina ni mata tioata ua matuā leaga foliga—ua piʻo ona o le lavea aʻo taʻalo i taʻaloga pe ua maanuminumi—ae na o le toe faʻapipiʻiina ma faʻaauau pea ona ofuina. Peitaʻi, e tatau ona tutusa le ogatotonu o tioata mata ma le ogatotonu o mata; a leai, e faigofie ona oʻo atu ai i tulaga e pei o le latent strabismus ma faʻailoga e pei o le vaivai o le vaʻai.
O le mea lea, e toatele tagata e lagona ua mautu a latou vaai—afai e lelei pea mata tioata, e mafai ona ofuina mo le tele o tausaga. O lenei talitonuga e sese. E tusa lava po o le a le ituaiga mata tioata e te ofuina, e taua tele le siakiina soo. Afai e tulaʻi mai se tiga, e tatau ona faia ni fetuunaiga vave pe sui. O le tausia o mata tioata i se tulaga lelei e taua tele mo le tausia o le soifua maloloina o o tatou mata.
Taimi na lafoina ai: Oke-11-2024